Piotr Bratkowski - Obcy (fragment, a właściwie fragmencik)

Jest mi bardzo przykro, że tylko taki niewielki fragmencik wiersza Piotra Bratkowskiego Obcy zamieszczam na blogu, ale gdzieś umknęła kopia i nie mogę jej odnaleźć. Kajam się! Czcionka jest większa, żeby wynagrodzić straty.

(…) mikołaj przebrany za poetę allena ginsberga

rozdaje marihuanę i kwas oto pierwsza

prawdziwa komunia od blisko dwóch tysięcy lat

Piotr Bratkowski - Make Love Not War

rób miłość a nie wojnę

ojczyzna potrzebuje coraz więcej

robotników marynarzy i sportowców

włącz się w rytm podłącz się do dziewczyny

i rób miłość

pamiętaj

tylko przez wzrost wydajności pracy

możemy pod względem ilości obywateli

wyprzedzić najbardziej rozwinięte państwa

USA i Chiny co będzie najprostszym

i najbardziej ekonomicznym sposobem

aby nasza ojczyzna stała się mocarstwem

rób miłość

nie używaj prezerwatyw pigułek i innych

dekadenckich wymysłów

nie onanizuj się

pamiętaj

każda zmarnowana lub źle użyta

kropla twojej spermy

to młyn na wodę sił imperialistycznych i zimnowojennych

make love not war rób miłość

                        listopad 1976

Julian Beck - Medytacja o anarchii

Anarchia jest ładem. Rząd to wojna domowa.

Anselme Bellegarrigue, 1848.

Anarchizm to organizowanie,

więcej organizowania

i jeszcze więcej organizowania.

Alexander Berkman, 1928.

Wiem, że mój umysł jest z natury bezrządny,

czyli anarchistyczny i sądzę,

że takie powinno być społeczeństwo.

Allen Ginsberg, 1970.

anarchizm jest bezrządnym ładem

rządzić to zmuszać

umysł Allena jest "bezrządnym" ładem

przymus to siła

nie wyzwala 

to przemoc

anarchizm

nie jest

przemocą

wolna organizacja to harmonia

harmonia anarchii jest harmonią, do której nie przywykliśmy

państwo zawsze wywiera przymus

organizacja to kooperacja

kooperacja jest wolna

i nie zna przymusu

kooperacja jest organizacją jest harmonią jest anarchią

harmonia nie jest chaosem jest kooperacją

i jest wolna

anarchia jest harmonią 

nie jest chaosem

jest wolna

anarchia nie jest przymusem

nie jest przemocą

jest zorganizowana

i wolna

tłum. Adam Szostkiewicz

Jacek Gulla - Rozładowywanie wagonu blues

Już o świcie grzało tak, że poza mną i jeszcze dwoma,

nikt nie zgłosił się. Więc tylko trzech, a w upale

aż pachniało szkłem, dwudziestotonowy wagon!

Hej, hej! Wagon!

Dasz się otworzyć czy chcesz tu stać do zasranej śmierci?

Okutym w żelazo drewnem, rdzą zablokowanych skobli i olejem

kapiącym jak pot czuć od ciebie. Cuchniesz ładunkiem stu tysięcy

butelek w pakach po dwieście i pięćset,

                                                                                     które my trzy pary nóg,

potrójne plecy, w sześć dłoni ostrożnych, choćbyś skręcił zamki

w drzwiach, musimy wyładować. Pomyśl, jeśli się nam odechce, ty,

rudy olbrzym w ślepej sieci torów uwięzły, zeschniesz się,

Lato cię spali.

                                                                                              Samotny tu jesteś!

Otoczone białym murem i kolczastą siatka peryferie przemysłu,

bocznica na skarpie, nad którą piekli się słońce, a żarówki

zapomnianych reflektorów nigdy nie gasną. I o tobie łatwo zapomnieć.

Pamiętaj: tu stoi się dzień albo się zostaje.

                                                                                          Widzisz rzekę?

Patrz, jakim szerokim zakolem omija to miejsce. Lżej ci?

Jej też ciężko. Czepia się brzegów. Chciałaby przystanąć,

gdzieś, w cieniu mostów. W taki dzień ciąży stalowy grzebień

przęseł wpięty jej we włosy, lecz spływa,

                                                                                   bo żar, który nas gniecie,

dusi ja, ale ciągnie morze. - Wiesz? Coś ci powiem. Przypominam sobie

Buffalo. Amerykę. Chmura się wtedy zerwała. Po południu stałem

przy wjeździe na autostradę, myśląc, że coś złapię, a tu gówno!

W deszczu, który lał do nocy, nie było mnie widać.

Na dźwigarze

           szosy

                 która

                         biegła

                                  w górę

                                         przeczytałem:

                                                   - Christ is cool

z gwiazdą i złota błyskawicą. Śpiewałem z zimna: - Rozchmurz się niebo

i wyjrzyj słońce, i grzej! Chcę mieć sucho w butach.

                                                                                               Hej, hej wagon,

teraz za tamten deszcz sprzedałbym całe lato i modlę się w tobie.

Ty jesteś kościół wędrowców. Cienisty ołtarz dali. Na wzgórzu

płoniesz, w blaskach, lecz chłodny tysiącem butelek, bez ruchu,

bo dosyć masz wiatrów.

                                                                                                I z twojego dachu

w pochylony grzbiet ziemi, w gorącą pościel chmur i w wieczór

płynący z wyprutych z żył rzek, z papierosem w ustach i flaszką wody

w ręce, w imię twoje: Niech dzieje się, co chce. Wszystko jest

równie wielkie. Ma, nie to co my, swój wymiar i ty, wagon, też.

Bo dobrze nam płacą za ciebie.

              Już o świcie grzało tak, że poza nami, nikt nie zgłosił się.

              Trzech nas było, a w upale aż pachniało szkłem czego się nie

              da wyrazić, dwudziestotonowy wagon i znieruchomiały dzień

Włodzimierz Dulemba - Allen Ginsberg z Carlem Solomonem na krakowskich Plantach

Obyśmy się ja i Marek Szelest

nie spotkali w Rockland

taki mi trudno napisać poemat szerokimi ogromnymi zdaniami

mój kraj jest mały

brakuje mu stromych gór z wulkanami

rzek tak szerokich że ręka przyłożona do czoła niewiele pomaga

brakuje mu setki wodospadów i filharmonii z koncertem

na trąby powietrzne i wiolonczelę

a także super-autostrad extra-tuneli lux-swobody i innych drobiazgów

nie mogę napisać poematu szerokimi zdaniami

choć nie spełniona krew miesięczna boli tak samo

a smutek dziecka przepędzić można tą samą głupią miną

i jego bezradność ugłaskać ręką z takiej samej skóry

mięśnie żołądka tamtego żołnierza też są gładkie co wykazały

zdjęcia poległych

i rozdygotane nerwy Marku

nasze i naszych matek

które nie dość że tak ciężko przez całe życie

jak ci w mundurze napisz czy czytasz i co w ogóle

ja w małpim gaju strzaskałem piętę leżę i myślę

byłem bardzo grzecznym chłopcem

który powinien zostać księdzem

koniecznie złotousty rekolekcjonistą

jakież wspaniałe były te moje msze

na pół święte

które odprawiałem sześcioletni kieliszkiem herbaty

i resztką wigilijnego opłatka

w doktora Freuda też się bawiłem a jakże

gołe małe tajemnice no - no 

i w partyzanta

długie lata po lekcjach musztrowałem swoich leśnych

a w sześćdziesiątym ósmym chciałem być studentem

choć nie wiedziałem o co chodzi

ale w moim małym kraju

gdzie mosty dla Ikarów zastępują bloki dziesięciopiętrowe 

i bardzie popularne gaz prochy i żyletka

byłem naprawdę grzecznym chłopcem

choć powiększyłem grono spadkobierców tamtych dziesięciu milionów

i jak one zachowałem w pamięci dwieście tysięcy szaleńców

obydwu powstań

choć wiedziałem że gdy lewy brzeg rzeki płonął

na prawym obojętność grała w karty

i piła bimber z racją stanu

ale mimo to byłem naprawdę grzecznym chłopcem

pociąg czułem tylko do płci przeciwnej

szanowałem pijaków bo niechaj mają chociaż tyle

mnie się też zdarzało bardziej z ciekawości

nie ćpałem choć zazdrościłem Witkacemu i współczułem jego żonie

więc chyba widać że byłem grzeczny

po co te wiersze Marku trzeba zapomnieć

trzeba podpalić bruliony marzeń

jedyna poezja chodzi czwórkami

takie to męskie kierat historii

plac apelowy jak bęben brzmi

nie zepchnę takiej lawiny słów

w pięknym języku małego kraju

aby na czystym stoku wielkiej góry

pies mógł zaśpiewać arię do Księżyca

luty '83

Skandal czy skandalik - Ginsberg w roli głównej i zwykłe "polskie piekiełko"?

W roku 1993 ukazał się w Bibliotece NaGłosu tomik wierszy Ginsberga Znajomi z tego świata. Były to wiersze bardziej liryczne i opanowane. Zresztą taki był zamysł Piotra Sommera, który wybrał te liryki oraz napisał posłowie, by ukazać Ginsberga jako poetę potrafiącego odnaleźć w sobie ogromne pokłady spokoju, który nie epatuje seksualnością i turpistycznymi obrazami. Sommer napisał zresztą w posłowiu, że zaskakuje go to, iż

„jeśli po 1984 roku tłumacze darowali sobie Ginsberga prawie kompletnie, to przez całe lata osiemdziesiąte (nawet już po ujawnieniu się w Polsce <<nowojorczyków>>) bywał on całkiem żywym źródłem inspiracji dla pokaźniej grupy poetów i pisarzy. Jednych – rzecz zaskakująca – wciąż bardziej inspirowała legenda beatu z Ginsbergiem i jego sposobami bycia w roli głównej, innych – atuty raczej poetyckie: ciągle aktywna energia językowa”.

Ale czy Ameryka czy Skowyt były już tylko dokumentami epoki, trochę zdezaktualizowanymi?

Wybuchł - właśnie - skandal? skandalik? W Polsce odbiło to się dość szerokim echem, wiele się o tym pisało i mówiło. Głos zabierali Miłosz, Jerzy Illg czy Jerzy Pilch, który uznał, że skoro ktoś Ginsberga czytać nie chce - niech nie czyta i za kuriozum uznał zachowanie wydawnictwa.

O „aferze z Ginsbergiem” pisał w książce Mój znak Jerzy Illg, który 1993 roku był jednym z redaktorów NaGłosu:

                           

„Traf chciał, że Allen Ginsberg akurat przyjechać miał do Polski – dla każdego wydawcy to wspaniały prezent i wymarzona okoliczność promocyjna – byliśmy wszak jedynymi, którzy na przyjazd pisarza mieli gotową nowiutką książkę! Tyle, że w pismach zaczęły się ukazywać artykuły o Ginsbergu, postaci bliżej nie znanej redaktorom Maszachaby. Dowiedzieli się, że ich autor to nie tylko buddysta, prorok beatników
i hippisów, ale do tego homoseksualista – groza! Nie czytając zatem książki uznali, iż tak skandalizująca postać nie może być autorem katolickiego wydawnictwa. Nakład był już na szczęście wydrukowany i spora jego część rozeszła się do księgarń. Redakcję <<NagGłosu>> poproszono na rozmowę, podczas której przedłożono nam propozycję będącą de facto ultimatum: wydawnictwo chciało wycofać książkę z księgarń, my zaś mieliśmy siedzieć cicho i nie robić z tego afery. Oświadczyliśmy im, że zbyt dobrze pamiętamy, jak <<czerwony>> wycofywał z księgarń wybór wierszy Mandelsztama wydany prze WL, żeby teraz uciekać się do podobnych praktyk. I oczywiście natychmiast zrobiliśmy z tego aferę, nagłaśniając ją przez znajomych dziennikarzy. Udało nam się do tego stopnia, że wiadomość stała się pierwszym newsem tego dnia we wszystkich dziennikach telewizyjnych i radiowych, potem zaś szeroko rozpisywały się o tym gazety. Trudno było oczywiście o lepszą reklamę. Nie mogliśmy się opędzić od znajomych, którzy wydzwaniali do nas z pytaniami, gdzie można książkę kupić. Najbardziej zachwycony był naturalnie sam Ginsberg. Mówiono mi, że podczas późniejszego pobytu w Niemczech opowiadał na prawo i lewo w wywiadach, iż podobnie jak w końcu lat sześćdziesiątych deportowano go z Kuby i z Pragi, tak teraz w katolickiej Polsce usiłowano skonfiskować jego książkę jako dzieło <<Antychrysta>> – buddysty i pedała”.

 Cała afera przybrała znamiona skandalu obyczajowego, co jednak nie przeszkadzało ani tłumaczom książki (Piotr Sommer, Julia Hartwig, Artur Międzyrzecki, Andrzej Szuba), ani samemu Ginsbergowi. Wspomnieć również należy, że wydawnictwo Maszachaba wycofało się z wydawania czasopisma NaGłos.

Oświadczenie PEN Clubu

W sprawie Ginsberga i "NaGłosu"

Czesław Miłosz o skandalu z Allenem Ginsbergiem w Polsce w 1993 roku

W 1993 roku została wstrzymana dystrybucja wydanego w Polsce tomiku wierszy Allena Ginsberga "Znajomi z tego świata". Tomik został wydany w wydawnictwie m, katolicko-integrystycznym, w którym nota bene został też wydany choćby Miłosz, z haiku!!! Ale przy Ginsbergu pojawił się problem - naczelny wydawnictwa wziął do ręki tomik i przeczytał pierwszy wiersz, a właściwie jego początek:

Wszedłem do pokoju gdzie wydawano
koktajl a tam trzech albo czterech pedałów
rozmawiało ze sobą w swoim pedalski języku.

Skończyło się wstrzymanie dystrybucji i zerwaniem współpracy z czasopismem NaGłos, w którego bibliotece książka ukazała się. Wybuchł mały skandalik (o tym więcej w następnym wejściu).

Czesław Miłosz tak to skomentował: "Ponieważ pochodzę z kraju, w którym obowiązuje political correctness, więc może nie powinienem tego mówić. Ale powiem: kompletny obskurantyzm bywa odświeżający". (Rzeczpospolita 2003, nr 257, s. 4)

Dedykacja Allena Ginsberga dla Barbary i Szczęsnego Wrońskich

Dedykacja od Allena Ginsberga dla Barbary i Szczęsnego Wrońskich z podziękowaniami za placki ziemniaczane i medytację, Kielce, 7 września 1986.

Szczęsny Wroński - Jakby cały świat

JAKBY CAŁY ŚWIAT

chciałem napisać wiersz
w komputerze bez internetu 
by nie zagnieździł się w nim rak pustosłowia
stada wypielęgnowanych przez bliźnich wirusów
nie sprowadziły go do wymiaru elipsy co mogłaby przybrać 
postać apokalipsy bo gdy przyrostek psy się wścieka 
drapie pazurami w siatkę tocząc pianę coś tak upiornego dzieje się 
ze światem gdy zwykłe przyrostki przybierają postawę zasadniczą 
a rdzeń i temat udają że ich nie ma

zabrałem się więc do prozy bo tej nic nie zatrzyma
i doznałem inspiracji być może ze źródła co zakasujący 
pedalskie rękawy Ginsberg użalający się nad losem ameryki 
w domu mojej teściowej w kielcach otuliłem go kocem 
po zjedzeniu placków ziemniaczanych Patato Pancakes
jadł ostatnio przed czterdziestu laty gdy żyła jeszcze 
jego mama noemi z całą pewnością jestem w stanie 
usłyszeć przez obłąkane przyrostki psów jego rozdzierający "skowyt moloch samotność brud kubły na dzieci i nieosiągalne dolary dzieci wrzeszczące pod schodami chłopcy łkający w koszarach starcy płaczący w parkach" 
- to kawał dobrego oddechu – allen się uśmiecha do mnie
a ja wciąż przykrywam go kocem słysząc szelest mięsistych warg 
- thank you - jakby cały świat dziękował mi że jestem

Wiersze Allena Ginsberga z Polską w tle - cz. V - Po przyjęciu

pośród brzęczących kieliszków, butelek wody mineralnej, sznapsów

pomiędzy uśmiechniętymi brodami profesorów

klasycystą w tenisówkach, inteligentną damą milionerką

ciotowatymi Patronami literackimi

czułymi matkami z Lambeth, Trocadero,

Hyde Parku, Piątej Alei

blondwłosą dziennikarką w bransoletkach, wielkimi

admiratorami Dostojewskiego i Gogola-

hordami starszych redaktorów trockistowskich tygodników

lesbijkami z błyszczących okładek czasopism-

co my tu mamy? dzieciak przechodzący

z foyer do łazienki, chuderlak,

Bladolicy, w czerwonej czapce , 18-letni pomywacz okien

przyszedł z Panią Murillo

Podziwiała jego tupet, rozbawiona

szczerymi nogami

podczas gdy ja podziwiam jego spojrzenie, on odwraca się by

na mnie spojrzeć, ja

zgaduję, że pokaże swoje

nagie ciało w łóżku

gdzie poruszymy starą wyrafinowaną doktrynę,

                        Współwyłaniającą Się Mądrość

Łódź, 5 października 1993, 21.15 spotkanie poetyckie na festiwalu "Konstrukcja w Procesie"

(tłumaczenie Andrzej Pietrasz i Tomasz Sawczuk)

Allen Ginsberg w Łodzi, 7 października 1993, fot. Mariusz Baryła

Grzegorz Musiał i Allen Ginsberg na scenie Teatru Studyjnego w Łodzi, 

7 października 1993, fot. Mariusz Baryła